რუსეთს ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსთან ბევრი პრეტენზიები დაუგროვდა - უცხოური პრესა

რუსული ცნობილი გამოცემის „ლენტა.რუ“-ს («Lenta.ru») კორესპონდენტმა ვალენტინა შვარცმანმა ინტერვიუ ჩამოართვა მალთეფეს უნივერსიტეტის (სტამბოლი) პროფესორს ჰასან უნალს, რომლის ტექსტი ვებ-გვერდზე გამოქვეყნდა სათაურით „დიპლომატიური აკრობატიკა. თურქეთი ყირიმს რუსეთის ნაწილად არ აღიარებს და უკრაინას იარაღით ამარაგებს. როგორ ახერხებს ანკარა ასეთ სიტუაციაში მოსკოვთან მეგობრობას?“.

 

„რუსეთს ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსთან ბევრი პრეტენზიები დაუგროვდა, თუმცა მათ ადრესატს ნატოს ყველა წევრი სახელმწიფო არ წარმოადგენს, განსაკუთრებით თურქეთი. რუსეთ-თურქეთის ურთიერთობები საკმაოდ დათბა ყარაბაღის ომის შემდეგ - მიუხედავად იმისა, რომ ანკარა მოსკოვთან არაერთგვაროვან პოლიტიკას ახორციელებს. მაგალითისათვის შორს არ წავალთ: თურქეთს დღემდე არ უღიარებია ყირიმი რუსეთის შემადგენლობაში და უკრაინას იარაღით ამარაგებს. როგორ პოლიტიკას გაატარებს თურქეთი რუსეთთან იმ შემთხვევაში, თუ მოსკოვ-ბრიუსელის  ურთიერთობა კიდევ უფრო გაუარესდება? რა გარიგება შეიძლება დაიდოს ანკარასა და მოსკოვს შორის ყირიმითან მიმართებით? ამ კითხვებზე გვპასუხობს თურქეთის მალთეფეს უნივერსიტეტის (სტამბოლი) პროფესორი, პოლიტოლოგი ჰასან უნალი“, - აღნიშნულია ინტერვიუს შესავალში.

 

გთავაზობთ ამონარიდებს პუბლიკაციიდან:

 

- უკრაინასთან მიმართებით რუსეთსა და თურქეთს შორის რამდენიმე სადაო საკითხი არსებობს, მათ შორის ყირიმის სტატუსთან დაკავშირებით. თურქეთს ჯერ კიდევ არ უღიარებია ყირიმის რუსეთის ფედერაციის ნაწილად...

- მე ვთვლი, რომ თურქეთმა და რუსეთმა შეთანხმება უნდა გააფორმონ ყირიმთან და ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქულ რესპუბლიკასთან (ჩკთრ) დაკავშირებით. კარგი იქნება, თუ რუსეთი სათავეში ჩაუდგება ჩკთრ-ის აღიარებისათვის მოძრაობის დაწყებას. აბა, წარმოიდგინეთ: თუ კვიპროსი გაერთიანდება, ის აუცილებლად ნატოს წევრი გახდება. აწყობს ეს რუსეთს? ვფიქრობ, რომ არ უნდა აწყობდეს, მოვლენების ამგვარი განვითარება რუსეთის ინტერესებში არ უნდა შედიოდეს. როგორც კი რუსეთი ჩთრკ-ს აღიარებს, თურქული ავიაკომპანიები იმავე დღეს ყირიმში პირდაპირ სამგზავრო ავიარეისებს განაახლებენ. თავის მხრივ, თურქეთის ხელისუფლება უარს იტყვის იმ ნარატივზე, რომ ყირიმი უკრაინის ნაწილად ითვლება. ცხადია, ეს თანმიმდევრობითი პროცესი იქნება, ეტაპობრივად განხორციელდება.

 

- ანუ თქვენ გვთავაზობთ, რომ რუსეთმა ჩრდილოეთ კვიპროსის თურქული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა აღიაროს, ამის სანაცვლოდ კი თურქეთი ყირიმს რუსეთის შემადგენლობაში აღიარებს... არა რეალისტურ წინადადებას ჰგავს. თურქი პოლიტიკოსები ხომ სულ მუდმივად იმას იმეორებენ, რომ ისინი ყირიმს რუსეთის ნაწილად არასოდეს არ აღიარებენ...

- იცით, ბოლო დრომდე თურქეთის ხელმძღვანელობა ძალზე მკაცრად აკრიტიკებდა ეგვიპტეს, საუდის არაბეთს... ახლა კი მათთან მოლაპარაკებას აწარმოებს. ისრაელთანაც, მიუხედავად ამჟამინდელი რთული დამოკიდებულებისა, ურთიერთობის ნორმალიზება იგეგმება. ასე რომ, მარადიული არაფერია, ყველაფერი შეიძლება შეიცვალოს.

რაც შეეხება ანკარის ნარატივს ყირიმთან მიმართებით... კაცმა რომ თქვას, თქვენც გაქვს მსგავსი ნარატივი კვიპროსთან მიმართებით - სულ იმას იმეორებთ, რომ „კვიპროსის საკითხი გაეროს რეზოლუციების თანახმად უნდა მოწესრიგდეს“ და გაიძახით რაღაც აბდაუბდას - „ერთიანი კვიპროსის სახელმწიფოს ფარგლებშიო“. მაგრამ როგორც გითხარით, ასეთი პოზიცია რუსეთის ინტერესებში არ უნდა იყოს. გასაგებია, რომ რაღაც მომენტებში გარკვეული ხედვები და რიტორიკა შეიძლება არარეალისტურად მოგეჩვენოთ. მაგრამ ნუ დაივიწყებთ, რომ პოლიტიკოსები რიტორიკას იმიტომ მიმართავენ, რომ სავარაუდო მოლაპარაკებისთვის მათი ვითომდა ძლიერი პოზიციები წარმოაჩინონ.

საერთოდ, მე ხშირად მიფიქრია ყირიმის სტატუსზე. არ მესმის, რატომ იქნება ყირიმისა და ყირიმელებისათვის უკეთესი, თუ ისინი უკრაინას დაუბრუნდებიან. (...) ჩემი აზრით, თურქეთს სულაც არ სჭირდება, რომ ყირიმი რუსეთის ნაწილად აღიაროს, რადგან ყირიმი ისედაც უკვე რუსეთის ნაწილს წარმოადგენს. არც რუსეთს არ სჭირდება იმის თხოვნა, რომ თურქეთმა ყირიმი იურიდიულად აღიაროს. მოსკოვმა უკეთესია ანკარას თურქული სამგზავრო  ავიაკომპანიების რეისების  განახლება სთხოვოს და თუ ავიარეისები განახლდება, ეს იმას ნიშნავს, რომ თურქეთი ყირიმს რუსეთის შემადგენლობაში აღიარებს. ცხადია, ამისათვის დროა საჭირო. რუსეთისთვისაც აუცილებელი არ არის ჩკთრ-ის იურიდიული აღიარება, ამის ნაცვლად უკეთესი იქნება, თუ მოსკოვიდან პირდაპირი ავიარეისები დაინიშნება ერჯანის აეროპორტში, თუ რუსეთი პირდაპირ ივაჭრებს ჩრდილოეთ კვიპროსთან და ხელს არ შეუშლის მისი გავლენის სფეროში მყოფ ქვეყნებს ჩთრკ აღიარონ.

 

- მაგრამ თურქული ავიაკომპანიების პირდაპირი რეისები ყირიმში აშკარად არ მოეწონება უკრაინას და, ალბათ, კიევ-ანკარის ურთიერთობის გაუარესებას გამოიწვევს...

- კი, ალბათ, გაუარესდება, მაგრამ სიტუაცია გვკარნახობს, რომ ასე უნდა გაკეთდეს.

 

- ანუ თქვენ თვლით, რომ თურქეთი მზად იქნება უკრაინასთან ურთიერთობა ყირიმის საკითხს შესწიროს?

- ყველაფერი თვითონ უკრაინაზე იქნება დამოკიდებული. დიახ, რა ტქმა უნდა, კიევს შეუძლია გვითხრას: თუ თქვენი თვითმფრინავები ყირიმში დაფრინავენ, მაშინ ჩვენ თქვენთან ურთიერთობას გავყინავთ. კაცმა რომ თქვას, ეს მათი არჩევანი იქნება, მაგრამ კიევი ამაზე არ წავა. იმიტომ, რომ უკრაინას ძალიან სჭირდება თურქეთთან ურთიერთობის შენარჩუნება ნატოში გაწევრიანების მიზნით და რიგი სხვა საკითხების მოსაგვარებლად. უკრაინელებს  ყველა ფაქტორის აწონ-დაწონვა მოუწევთ.

საერთოდ, ყირიმზე საუბრისას უნდა გავიხსენოთ აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის საუბარი ნატოელ კოლეგებთან: „კი, რასაკვირველია, ჩვენ გავაგრძელებთ რუსეთზე ზეწოლას, მაგრამ ყველას მშვენივრად გვესმის, რომ მოსკოვი ყირიმს უკრაინას აღარ დაუბრუნებს“.

 

- თურქეთი თავის თავს რუსეთის საკვანძო პარტნიორად თვლის. მაგრამ მაშინ რატომ მონაწილეობს ანკარა ე.წ. „ყირიმის პლატფორმაში“? თქვენი აზრით, როგორ იმოქმედებს რუსეთ-თურქეთის ურთიერთობაზე პრეზიდენტ რეჯეფ ერდოღანის სავარაუდო მონაწილეობა „პლატფორმის“ წევრების სამიტში?

- მე ვფიქრობ, რომ უკრაინა-რუსეთის კონფლიქტი თურქეთისათვის ბაგირზე სიარულს ჰგავს. რუსეთი ჩვენთვის ძალიან ძვირფასი ქვეყანაა, შესაბამისად, არანაირი პოლიტიკური გადახრა არ ღირს იმად, რომ ჩვენი ურთიერთობები დაზარალდეს. ის ფაქტი, რომ ჩვენ ნატოს წევრი ქვეყანა ვართ, რუსეთისთვისაც დიდად ფასობს: აბა, წარმოიდგინეთ - ნატოს წევრი სახელმწიფო მოსკოვთან მტკიცედ თანამშრომლობს... ჩვენ ასევე ურთიერთობა გვაქვს უკრაინასთანაც, რომელიც გვჭირდება და მას შევინარჩუნებთ. ამასტან დაკავშირებით, თურქეთის მონაწილეობა „ყირიმის პლატფორმაში“ ანკარის საშუამავლო როლს გაზრდის. მოკლედ, ჩვენი ურთიერთობა უკრაინასთან რუსეთისთვის საფრთხეს არ წარმოადგენს.

 

- ანუ თქვენ არ ელოდებით, რომ თურქეთის მონაწილეობა „ყირიმის პლატფორმის“ სამიტში რუსეთსა და თურქეთთან ერთმანეთს დააშორებთ?

- არა, მე არ ველოდები სიტუაციის ასეთ განვითარებას. პრეზიდენტი რეჯეფ ერდოღანს კარგად ესმის, თუ რამდენად ძვირფასია რუსეთი თურქეთისათვის. ვლადიმერ პუტინი და რეჯეფ ერდოღანი, როგორც ვხედავთ, ერთმანეთთან კარგად არიან, მათ ერთმანეთისა ნამდვილად ესმით. დიახ, რუსეთ-თურქეთის ურთიერთობებში იყო წარმატებებიც და უკუსვლებიც, იყო თავისებური კრიზისები, მაგრამ ჩვენთვის ეს გაკვეთილებია და დასკვნები გავაკეთეთ.

 

წყარო

ავტორ(ებ)ი : Geotimes.com.ge

ბოლო სიახლეები
 

 
 

მსგავსი სიახლეები
ბლოგი

პოლონური სასწაული და „შოკური თერაპია“

პოლონეთის ეკონომიკა მეექვსეა ევროკავშირში და უდიდესია ევროკავშირის ყოფილი აღმოსავლეთ ბლოკის წევრთა შორის.

თებერვალი 24 , 2020

"2020-2024 წლებში ჩვენ გვექნება რეგიონში და ევროპაშიც ყველაზე მაღალი 5%-იანი ზრდა"

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის ახალი ანგარიში, რომელიც გასულ წელს აფასებს, განსაკუთრებით როგორც არასდროს დღეს რამდენიმე მიმართულებით არის მნიშვნელოვანი:

თებერვალი 13 , 2020

დიდი ბრიტანეთი კეინსიდან დღემდე - ციკლიდან ეკონომიკის გაკვეთილები

გაერთიანებული სამეფოს ეკონომიკა ეფუძნება თავისუფალი ბაზრის და დაბალი გადასახადების პრინციპებს და მიუხედავად მომსახურების სერვისების პრიორიტეტისა, არის წარმოებაზე და ექსპორტზე ორიენტირებული ეკონომიკა გერმანიის და იაპონიის მსგავსად.

იანვარი 27 , 2020

"ქვეყანაში წარმოქმნილი არასტაბილურობა გაურკვევლობასა და ნეგატიურ მოლოდინებს წარმოქმნის, პირველ

ქვეყანაში მიმდინარე პოლიტიკური პროცესების ფონზე, სხვა საკითხებმა, მათ შორის ეკონომიკამაც მეორე პლანზე გადაიწია.

ნოემბერი 19 , 2019

"ქვეყანას ნამდვილად აქვს სწრაფი ზრდის ეკონომიკური და ადამიანური რესურსები, რაც გაზრდის შემოსავლ

მე ამ თემაზე მსჯელობისას სხვა დროსაც აღმინიშნავს, რომ ეკონომიკური ზრდის არსი არის ეროვნული შემოსავლის პროგრესიული ზრდა გრძელვადიან პერსპექტივაში.

ნოემბერი 14 , 2019

წყალტუბოს პროექტი საქართველოს რეგიონალურ ტურისტულ ჰაბად გადააქცევს

ბიძინა ივანიშვილის გადაწყვეტილება წყალტუბოში გამოისყიდოს ყველა, 22 სასტუმრო, 9 აბანო და განახორციელოს მათი სრული რეაბილიტაცია, არის უპრეცედენტო თავისი მაშტაბურობით და საინვესტიციო გადაწყვეტილებების თვალსაზრისითაც.

ოქტომბერი 29 , 2019

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მოხსენება მიმდინარე ეკონომიკური ტრანსფორმაციის შეუქცევად ხასიათს ადასტუ

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (IMF) მისიამ საქართველოში მორიგი ვიზიტი დაასრულა და შემაჯამებელი მიმოხილვა გამოაქვეყნა. სსფ-ის ეს მოხსენება რამდენიმე ფაქტორის გამო არის ჩვენთვის მნიშვნელოვანი.

სექტემბერი 19 , 2019

საქართველო პირდაპირი უცხოური ინვესტიციებისთვის ღიაობით და საინვესტიციო მიმზიდველობით მოწინავე, გამორ

მათ ასევე გააჟღერეს მნიშვნელოვანი გზავნილები, რომ ჩვენი ქვეყნისა და მისი ეკონომიკის მასშტაბიდან გამომდინარე, ერთ სულ მოსახლესთან მიმართებით მოზიდული ინვესტიციების კუთხით საქართველოს აქვს საუკეთესო მონაცემები.

სექტემბერი 12 , 2019

"ქართულ ოცნებას" უკვე მეორე ფრონტზე - ხაზარაძე-ჯაფარიძის წინააღმდეგ მოუწევს არც თუ იოლი პო

"ორი ფრონტი" კი არა, არამედ ორმაგი ბუნება და შიდა წინააღმდეგობა "ქართული ოცნებისა" :

აგვისტო 29 , 2019

ეს არის საქართველოს მთავარი მტერი, რომელსაც საუბედუროდ - ოკუპირებული აქვს ქვეყანა!

ნიჰილიზმზე ვწერდი და ზოგი მთხოვს, მაგალითები მოიყვანე, რომ უფრო თვალსჩინო და გასაგები იყოს ამ ტერმინის მნიშვნელობაო.

აგვისტო 15 , 2019

"2008-2012 წლებში ქვეყანა სრულ ეკონომიკურ კოლაფს საერთაშორისო დახმარებამ გადაარჩინა"

2008 წლის აგვისტოს ომის შეფასებისას, ბევრი ითქვა და დაიწერა, როგორც ქართულ ისე უცხოურ პრესაში.

აგვისტო 08 , 2019

"ლარს და მთავრობას კი არ უნდა ჩავუდგეთ კრიჭაში, არამედ ემბარგოს დამწესებელს"

ყველაზე ცუდი ისაა, რომ დარგის პატივსაცემი, ან აღიარებული სპეციალისტები, ან მიკერძოებულ განცხადებას აკეთებენ, ან დუმან.

აგვისტო 01 , 2019

"კომერციული რისკების დაზღვევა მთავრობის მიერ არ უნდა განხორციელდეს"

ანაკლიის პორტის ირგვლივ განვითარებული ისტორია, როგორც ჩანს წმინდა საინფორმაციო ომის ტალღაზე გადადის.

აგვისტო 01 , 2019

"ივნისში ეკონომიკის 5 %-იანი ზრდა საგარეო კურსზე რევოლუციური სცენარის ღია ზეგავლენას ადასტურებს

2019 წლის ივნისშის წინა თვეების ანალოგიურად, წინა წლის შესაბამის პერიოდთან შედარებით მაღალი ეკონომიკური ზრდა დაფიქსირდა და 5.0 პროცენტი შეადგინა, ხოლო 2019 წლის იანვარ-ივნისის საშუალო ზრდა 4.9 პროცენტს გაუტოლდა.

ივლისი 31 , 2019

"შემაგინე და გესვრი"- პუტინის შურისძიება გინებაზე

ერს არ გვაქვს ცივი გონება, თუ როგორ უნდა გავუმკვლავდეთ საფრთხეებს. ყველაფერი წალეკა პოპულიზმმა და ძალაუფლებისთვის ბრძოლამ.

ივლისი 10 , 2019

"საქართველო „მცირე ბიზნესის აქტის“ რეიტინგში აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნების ლიდერია"

2 ივლისს, ქ. პარიზში "ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის(OECD) მიერ ორგანიზებულ ღონისძიებაზე, საქართველო აღმოსავლეთ პარტნიორ ქვეყნებს შორის „მცირე ბიზნესის აქტის“ რეიტინგში ლიდერად დასახელდა.

ივლისი 03 , 2019

"პროპორციული არჩევნებით პოლიტიკა ადგილობრივ კონტექსტს უმეტესწილად დაკარგავს"

ერთ-ერთი ყველაზე სერიოზული არგუმენტი პროპორციული არჩევნების წინააღმდეგ, რაც გუშინ თუნდაც ფბ-ზე ხშირად და ხაზგასმით აღინიშნა, ის არის, რომ ადგილობრივ კონტექსტს, თუკი სრულიად საქართველოს ერთიანი სიებით იქნება არჩევნები, მთლიანად თუ არა, დიდწილად დაკარგავს ეროვნული პოლიტიკა.

ივნისი 25 , 2019

„სსფ-ის ანგარიშში ცალსახად არის აღნიშნული, რომ მიმდინარე რეფორმები ხელს უწყობს სწრაფ და ინკლუზიურ ზრ

საერთაშორისო სავალუტო ფონდის აღმასრულებელმა საბჭომ დაასრულა საქართველოსათვის „გაფართოებული დაფინანსების მექანიზმის“ (Extended Fund Facility), ფარგლებში მეოთხე მიმოხილვა.

ივნისი 20 , 2019

საკრედიტო ექსპანსია ეკონომიკაში ღრმა რეცესიას წარმოშობს

საქართველოს ეროვნული ბანკის ჟურნალ „ეკონომიკა და საბანკო საქმე“ ბოლო ნომერში ძალზე საინტერსო მასალა გამოქვეყნდა „ჭარვალიანობის“ ზეგავლენაზე მოხმარებაზე და ეკონომიკურ რეცესიაზე, რომელიც განხილულია 2015-2016 წლებში, ბრაზილიის ფინანსური კრიზისის მაგალითზე.

ივნისი 17 , 2019

„დამაიმედებელი ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი და რეფორმები, ქმნის წინაპირობებს ინკლუზიური ზრდისათვის“

მიმდინარე წლის აპრილში მშპ-ს მნიშვნელოვანი ზრდა დაფიქსირდა როგორც მომსახურების სექტორში, ასევე ეკონომიკის რეალურ სექტორში, მათ შორის სოფლის მეურნეობაში;

მაისი 31 , 2019