დონალდ ტრამპმა ირანის ენერგეტიკულ სექტორზე დარტყმები 10 დღით გადადო. თუმცა, ირანი უარს ამბობს დათმობებზე წასვლაზე და ისეთ მოთხოვნებს აყენებს, რომელთა შესრულებაც აშშ-სა და ისრაელს არ შეუძლიათ. IRGC-ის ხელმძღვანელობა მიიჩნევს, რომ ისინი ომს იგებენ და კონფლიქტის ესკალაციას ახდენენ.

დაძაბულობა ასევე იზრდება აშშ-ის შიდა პოლიტიკაში. ტელეკომპანია CNN-ი იუწყება ტრამპის მხარდამჭერებს შორის განხეთქილებაზე, ფასების ზრდის გამო ამერიკის პრეზიდენტის რეიტინგის ვარდნაზე და დემოკრატიული პარტიის პოპულარობის ზრდაზე. https://edition.cnn.com/2026/03/27/politics/trump-iran-gas-prices-inflation-gop-backlash-analysis

ამჟამინდელ სიტუაციაში დონალდ ტრამპს უკან დახევის გზა არ აქვს. აშშ-ის საზღვაო ქვეითები ახლო აღმოსავლეთში გაგზავნეს ხარგის კუნძულზე დესანტირებისთვის. ეს სამხედრო ოპერაცია სარისკო იქნება და შესაძლოა, აშშ-ის ჯარიკაცების შორის მნიშვნელოვანი დანაკარგები გამოიწვიოს.

თუ ოპერაცია წარუმატებელი აღმოჩნდება, შეერთებულ შტატებში ტრამპის კრიტიკა გაძლიერდება. აშშ-სა და ისრაელს შეუძლიათ ირანის ეკონომიკის კოლაფსირება ხარგის კუნძულზე დარტყმით, რომლის გავლითაც ირანული ნავთობის 90% ექსპორტირდება. მოკავშირეებს ასევე შეუძლიათ ირანის ენერგეტიკული ობიექტების დაბომბვა, რაც ირანის ინდუსტრიისა და ქვეყნის ქალაქების კოლაფსს გამოიწვევს.

ტრამპი ცდილობს თავიდან აიცილოს ეს სცენარი, რადგან ის დაინტერესებულია ირანის ნავთობის ინდუსტრიის შენარჩუნებით. ნავთობის ინფრასტრუქტურისა და ენერგეტიკული ობიექტების განადგურებამ ასევე შეიძლება ირანის მოსახლეობა გააერთიანოს IRGC-ის გარშემო, რადგან აშშ მთელი ქვეყნის მტრად იქნება აღქმული და არა მხოლოდ ისლამური რესპუბლიკის ხელმძღვანელობის.

IRGC-ის ლიდერები ხვდებიან, რომ დონალდ ტრამპი რთულ სიტუაციაში აღმოჩნდა და ამიტომ ფსონებს ზრდიან. IRGC-ის ლიდერების აზრით, თუ აშშ ირანის ენერგეტიკულ სექტორს დაბომბავს, ნავთობის კრიზისი ტრამპს უკან დახევას აიძულებს. აშშ-სთვის დათმობებზე წასვლა ირანის ლიდერებისთვის სისუსტის და, პოტენციურად, ძალაუფლების დაკარგვის ნიშანი იქნება.

ამგვარად, არც დონალდ ტრამპს და არც IRGC-ის ოფიცრებს უკან დახევის გზა არ დარჩათ. ასეთ სიტუაციაში კონფლიქტი მანამ გაგრძელდება, სანამ ერთი მხარე გამარჯვებული არ აღმოჩნდება.

შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ ტრამპმა ირანის ენერგეტიკულ ობიექტებზე დარტყმები 10 დღით გადადო იმ მოლოდინით, რომ აშშ-ის საზღვაო ქვეითები წარმატებით ჩაატარებენ სამხედრო ოპერაციას ხარგის კუნძულზე და ჰორმუზის სრუტის სანაპიროზე. ამასობაში, ისრაელის დაზვერვა აგრძელებს ისლამური რესპუბლიკის ლიდერებზე „ნადირობას". მათი ნომერ პირველი სამიზნე აიათოლა მოჯთაბა ხამენეია. თუ ის მალე გაანადგურეს, ამან შეიძლება გავლენა მოახდინოს IRGC-ის გადაწყვეტილებაზე გააგრძელოს თუ არა წინააღმდეგობა.

ირანში ომი კულმინაციას უახლოვდება. თუ აშშ-ის სამხედრო ოპერაცია ხარგის კუნძულზე წარმატებული იქნება და აიათოლა მოკლეს, IRGC-ის ხელმძღვანელობა იძულებული გახდება აშშ-სთან მოლაპარაკება აწარმოოს. თუ სამხედრო ოპერაცია  წარუმატებელი აღმოჩნდება, ტრამპი ირანის ენერგეტიკული ობიექტების განადგურების ბრძანებას გასცემს. ეს ნავთობის ფასების ზრდას და ახლო აღმოსავლეთში ესკალაციის ახალ ეტაპს გამოიწვევს. თუმცა, დონალდ ტრამპს არ აქვს წაგების უფლება და თავისი მიზნების მისაღწევად უკიდურეს ზომებს მიმართავს.

ავტ:   ავთანდილ წულაძე - პოლიტიკის ანალიტიკოსი